به گزارش شهربان پرس، یوسف کاکاوند افزود: خرد شدن اراضی کشاورزی که ناشی از قوانین ارث، تفکیک مکرر مالکیت و معاملات غیررسمی است، بهرهوری سرمایهگذاریهای دولتی و مشارکت بهرهبرداران را بهشدت کاهش داده است.
وی اظهار کرد: در حوزه مدیریت آب و خاک، وظایف متنوع و گستردهای به این مجموعه ابلاغ میشود که اجرای آنها به طور مستقیم با بهرهوری منابع آبی و کشاورزی استان در ارتباط است، اما موانع متعددی تحقق این اهداف را با دشواری مواجه کرده است.
کاکاوند با بیان اینکه خرد بودن اراضی کشاورزی یکی از اساسیترین مشکلات استان همدان است، افزود: بهدلیل قانون ارث، تقسیم مداوم زمینها و همچنین خرید و فروشهای قولنامهای، اراضی کشاورزی به قطعات کوچک و غیراقتصادی تبدیل شدهاند که این موضوع موجب کاهش راندمان آبیاری، افت بهرهوری کشاورزی و دشواری در اجرای مکانیزاسیون میشود.
مدیر آب و خاک سازمان جهادکشاورزی همدان با تأکید بر ضرورت تجمیع اراضی تصریح کرد: دبیرخانه تجمیع اراضی به امور اراضی استان واگذار شده و لازم است این فرآیند بهگونهای مدیریت شود که در نهایت منجر به صدور اسناد کشاورزی غیرقابل تفکیک شود.
بیش از ۵۵ هزار هکتار از اراضی استان دارای سیستمهای آبیاری فرسوده هستند
وی دومین چالش جدی بخش کشاورزی استان همدان را فرسودگی سامانههای نوین آبیاری دانست و گفت: توسعه سامانههای نوین آبیاری در استان همدان طی سالهای اخیر، بهعنوان یکی از راهبردهای اصلی مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی، نقش مهمی در افزایش بهرهوری و کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی این استان ایفا کرده است.
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی همدان افزود: از سال ۱۳۷۳ اجرای این سامانهها آغاز شده و اکنون بیش از ۵۵ هزار هکتار از اراضی استان دارای سیستمهای فرسوده هستند که برای ارتقا به سامانههای با راندمان بالاتر، نیازمند تأمین اعتبار هستند؛ اما بهدلیل محدودیتهای موجود در سطح ملی، امکان حمایت مجدد از این طرحها فراهم نشده است.
وی گفت: راندمان آبیاری در روشهای سنتی غرقابی حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد است، در حالی که این میزان در سامانههای نوین آبیاری به ۶۵ تا ۹۰ درصد افزایش مییابد.
کاکاوند تاکید کرد: این موضوع موجب صرفهجویی ۳۰ تا ۵۰ درصدی در مصرف آب و در عین حال افزایش ۲۰ تا ۴۰ درصدی عملکرد محصولات کشاورزی میشود.
مدیر آب و خاک فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان گفت: ۳۰۵ هزار هکتار از اراضی آبی این استان در سامانه پهنه بندی ثبت شده که ۵۴ درصد آن به سامانه های نوین آبیاری مجهز شده است.
۸۲ درصد اراضی کشاورزی همدان مستعد تجهیز به سیستم نوین آبیاری
وی با بیان اینکه از ۳۰۵ هزار هکتار اراضی ثبت شده فقط ۲۰۰ هزار هکتار مستعد اجرای سامانه های نوین آبیاری است، ادامه داد: بالغ بر ۱۶۴ هزار هکتار از اراضی آبی استان معادل ۸۲ درصد اراضی مستعد تجهیز به سیستم نوین آبیاری شده است.
وی اضافه کرد: استان همدان به دلیل شرایط اقلیمی، کاهش منابع آب زیرزمینی و کشت محصولات راهبردی مانند سیبزمینی، گندم و جو، از جمله استانهایی است که توسعه آبیاری نوین در آن از اهمیت ویژهای برخوردار است و اجرای این سامانهها علاوه بر کاهش برداشت از سفرههای آب زیرزمینی، به پایداری تولید، افزایش درآمد کشاورزان و حفظ اشتغال روستایی کمک کرده است.
کاکاوند، ابهام در مالکیت چاههای کشاورزی را از دیگر مشکلات مهم برشمرد و افزود: در بسیاری از موارد، مالکانی که نام آنها در پروانهها ثبت شده فوت کرده یا مالکیت را واگذار کردهاند و این ناهماهنگی میان متصرفان و مالکان رسمی، در زمان اجرای طرحهای آب و خاک، مشکلات حقوقی و قضایی برای مجموعه ایجاد میکند.
وی در ادامه به کمبود شدید نیروی انسانی متخصص اشاره کرد و گفت: در گذشته حدود ۵۵ نیروی تخصصی در مدیریت آب و خاک فعالیت داشتند، اما این تعداد اکنون به ۹ نفر کاهش یافته است که در بسیاری از شهرستانها، بهجای چند نیروی متخصص، تنها یک نفر آن هم با تخصصهای غیرمرتبط مشغول به کار است.
مدیر آب و خاک سازمان جهادکشاورزی همدان با اشاره به افزایش شدید هزینهها اظهار کرد: اگرچه اعتبارات هزینه میشود، اما بهدلیل بالا رفتن هزینهها، خروجی کار متناسب با منابع مصرفشده نیست و همین موضوع باعث شده اقدامات انجامشده در نگاه مردم، مسوولان و نمایندگان چندان دیده نشود.
استان همدان با بیش از یک میلیون و ۹۰۰ هزار هکتار مساحت و حدود ۷۷۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی، یکی از استانهای مهم کشور در تولید محصولات زراعی و باغی به شمار میرود.
بر اساس آمارهای رسمی، حدود ۳۵ درصد اشتغال استان بهصورت مستقیم و غیرمستقیم به بخش کشاورزی وابسته است.
سالانه بیش از ۴.۸ تا ۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی در استان همدان تولید میشود استان دارای حدود ۱۱۷ هزار بهرهبردار کشاورزی است بیش از ۵۵۰ هزار هکتار اراضی زراعی و حدود ۸۵ هزار هکتار باغات در استان وجود دارد
